شنیدن عبارت «سرطان مری بدخیم» میتواند برای هر بیمار، ترسناک باشد. سرطان مری زمانی رخ میدهد که سلولهای دیواره لوله انتقالدهنده غذا (مری)، به شکلی غیرقابل کنترل تکثیر شده و تومور ایجاد میکنند. شناخت دقیق نوع سرطان و مشاهده عکس سرطان مری برای درک وضعیت بیماری، اولین گام برای غلبه بر ترس و شروع یک مسیر درمانی موفق است. خوشبختانه با پیشرفتهای علم پزشکی و تکنیکهای نوین جراحی، بسیاری از این تومورها در مراحل اولیه قابل کنترل و درمان هستند.
مری لولهای عضلانی است که دهان را به معده متصل میکند و در پشت نای قرار دارد. تومورهای بدخیم میتوانند در هر نقطهای از این مسیر، ایجاد شوند. نوع درمان شما به محل دقیق تومور و مرحله پیشرفت آن بستگی دارد. در این مقاله جامع، ضمن نمایش تصاویر شماتیک و واقعی از بیماری، انواع سرطان را بررسی کرده و مسیر درمان را برای شما شفاف میکنیم.
مری دقیقا کجاست
لوله ی غذا یا مری، بخشی از دستگاه گوارش می باشد که غذا را از دهان به معده می رساند و در پشت نای و جلوی ستون فقرات قرار دارد. در بالای مری، یک حلقه ی عضلانی به نام اسفنکتر فوقانی مری وجود دارد که به هنگام ورود غذا یا مایعات به مری، آن را باز می کند و از پایین رفتن غذا به نای جلوگیری می کند. قسمت پایین تر مری به معده متصل می شود که اتصال معده به مری نامیده می شود. بین وعده های غذایی، اسفنکتر بسته می شود و از بازگشت محتویات معده و اسید از معده به مری جلوگیری می کند.
انواع سرطان مری بدخیم
سرطان مری می تواند در هر نقطه از مری شروع شود. نوع سرطان مری شما به نوع سلولی بستگی دارد که از آنجا شروع می شود. 2 نوع اصلی این سرطان، سرطان سلول سنگفرشی و آدنوکارسینوم هستند.
آدنوکارسینوم
آدنوکارسینوم ها، سرطان هایی هستند که در سلول های غده ای ایجاد می شوند. این سلول ها، وظیفه ی تولید مخاط در مری را به عهده دارند.
سرطان سلول سنگفرشی
این سرطان ها از سلول های سنگفرشی شروع می شوند که پوشش داخلی مری را تشکیل می دهند و دومین سرطان مری شایع می باشند. این سرطان با سیگارکشیدن و نوشیدن مشروب رابطه ی مستقیم دارد. سرطان های سلول سنگفرشی معمولاً در قسمت فوقانی و میانی مری ایجاد می شوند.
سرطان های تمایز نیافته
پزشک ممکن است نتواند به شما بگوید که به چه نوع سرطان مری مبتلا هستید. این شرایط به این دلیل اتفاق می افتد که سلول های سرطانی زیر میکروسکوپ به اندازه کافی تکامل پیدا نکرده اند. سلولهای سرطانی توسعه نیافته، سرطان های تمایز نیافته نامیده می شوند. بنابراین پزشک ممکن است به شما بگوید که به سرطان مری تمایز نیافته مبتلا هستید.
عکس سرطان مری بدخیم
سرطان مری در چه نقطه ای شروع می شود؟
دیواره ی مری چند لایه ی بافتی دارد که شامل لایه ی داخلی، عضله و بافت همبند می شود. سرطان مری در پوشش داخلی مری شروع می شود و می تواند به لایه های خارجی سرایت پیدا کند.
نوع سلول
دو نوع سلول اصلی وجود دارد که مری را پوشش می دهند:
- سلول های مخاطی
- سلول های غده ای
انواع سرطان مری
سرطان می تواند در هر نوع سلولی شروع شود. بنابراین دو نوع اصلی سرطان مری وجود دارد:
1- کارسینوم سلول سنگفرشی
2- آدنوکارسینوم
بخش های مری
بخش فوقانی و میانی
سرطان هایی که در بخش فوقانی و میانی مری ایجاد می شوند، معمولاً از نوع سرطان سلول سنگفرشی هستند و از سلول هایی ایجاد می شوند که دیواره ی داخلی مری را تشکیل می دهند.
بخش پایینی
سرطان های بخش پایینی مری معمولاً از نوع آدنوکارسینوم هستند و در سلولهای غده ای شروع می شوند.
اتصال مری به معده
انتهای پایینی مری به معده وصل می شود و ناحیه ای که مری و معده به هم وصل می شوند، اتصال مری – معده نامیده می شود. سرطان هایی که در این ناحیه شروع می شوند، سرطان های اتصال مری – معده نامیده می شوند. گاهی اوقات تشخیص سرطان های مری، معده و اتصال مری – معده از هم سخت است. اما ما بر اساس تحقیقات می دانیم که سرطان های اتصال مری- معده، نوع جداگانه ای از سرطان هستند و رفتار متفاوتی با سرطان های مری و سرطان معده دارند.
مراحل، انواع و درجه های سرطان مری
مرحله ی سرطان مری، اندازه ی سرطان و احتمال سرایت آن به نقاط دیگر را نشان می دهد. روش های مختلفی برای مرحله بندی سرطان مری وجود دارد که می توان به سیستم TNM و سیستم عددی اشاره کرد. نوع سرطان به شما می گوید که سرطان از چه نوع سلولی و در کجا شروع شده است و درجه به این معنی است که سلولهای سرطانی در زیر میکروسکوپ، چقدر غیر طبیعی به نظر می رسند. مرحله و درجه ی سرطان به پزشک کمک می کنند که در مورد درمان مورد نیاز شما تصمیم گیری کند.
مرحله بندی سرطان بسیار پیچیده است و به موارد زیر بستگی دارد:
- سرطان مری شما از چه نوعی می باشد (سلول سنگفرشی یا آدنوکارسینوم)
- درجه ی سرطان (سلول ها چقدر غیر طبیعی به نظر می رسند)
- پزشکان با استفاده از چه روشی، مرحله ی سرطان را تعیین کرده اند (بالینی یا پاتولوژیکال)
پزشک برای مرحله بندی برخی از سرطان های مری سلول سنگفرشی، محل سرطان در مری را نیز در نظر می گیرد. مری شما 3 بخش دارد، بخش فوقانی، میانی و پایینی
سرطان مری چند مرحله دارد
سیستم های مرحله بندی
روش های مختلفی برای مرحله بندی سرطان مری وجود دارد که شامل سیستم TNM و سیستم عددی می شوند.
سیستم TNM
سیستم مرحله بندی TNM، رایج ترین راهی است که پزشکان، سرطان مری را مرحله بندی می کنند و مخفف تومور، غدد لنفاوی و متاستاز می باشد. این سرطان، موارد زیر را توصیف می کند:
- اندازه ی تومور اولیه
- آیا سرطان به غدد لنفاوی سرایت کرده
- آیا سرطان به نقاط دیگر بدن سرایت کرده
سیستم عددی
پزشکان همچنین ممکن است از سیستم مرحله بندی عددی استفاده کنند. 5 مرحله ی اصلی در سرطان مری وجود دارد که از مرحله صفر تا 4 درجه بندی می شوند.
پزشکان چگونه مرحله ی بیماری شما را مشخص می کنند؟
تشخیص سرطان مری در مراحل اولیه میتواند چالشبرانگیز باشد. پزشکان از راههای مختلفی برای تشخیص این بیماری استفاده میکنند، از جمله:
- مرحله بندی بالینی قبل از درمان و اگر نیاز به جراحی ندارید.
- مرحله بندی پاتولوژیکال اگر جراحی باید انجام دهید.
- مرحله بندی بعد از درمان نئوادجوانت، اگر قبل از جراحی باید شیمی درمانی یا پرتودرمانی انجام دهید.
مرحله بندی بالینی:
یعنی پزشک بعد از بررسی شرایط شما از طریق مشاهده ی آزمایشات و نتایج اسکن ها، مرحله ی سرطان را تعیین می کند. پزشکان برای برنامه ریزی درمان، از مرحله بندی بالینی استفاده می کنند. این روش همچنین بهترین راه برای مرحله بندی افرادی ست که قرار نیست جراحی شوند.
مرحله بندی پاتولوژیکال: یعنی پزشک بعد از بررسی بافتی که جراح در طول جراحی برداشته، سرطان را مرحله بندی می کند. پزشکان نتایج مرحله بندی بالینی را با نتایج جراحی ترکیب می کنند.
مرحله بندی بعد از درمان نئوادجوانت: یعنی شما باید قبل از جراحی، شیمی درمانی یا پرتودرمانی انجام دهید و پزشک سرطان را دوباره بعد از جراحی مرحله گذاری می کند.
برای سرطان مری، مرحله بندی بالینی، پاتولوژیکال و بعد از درمان همگی متفاوت هستند.